Wyłączenie od służby wojskowej

Wielu rezerwistów zadaje sobie pytanie, czy możliwe jest wyłączenie od służby wojskowej w 2026 r.? Ustawa o obronie Ojczyzny faktycznie przewiduje taką instytucję. Jest ona skierowana do osób podlegających obowiązkowi służby wojskowej. Nie każdy ma jednak prawo do skorzystania z niej. Sama procedura jest też inicjowana w odmienny sposób niż w przypadku zmiany kategorii wojskowej, czy też odwołania od ćwiczeń wojskowych.

Kwalifikacja wojskowa

Służba wojskowa jest obowiązkiem ciążącym na osobach, które przeszły kwalifikację wojskową. Kwalifikacja wojskowa to procedura prawna polegająca na ustaleniu zdolności psychofizycznej obywatela do służby wojskowej. Przez kwalifikację wojskową przechodzą, co do zasady, wszyscy mężczyźni oraz niektóre kobiety.

W przypadku mężczyzn stawiają się oni do kwalifikacji wojskowej w wieku 19 lat. Czasami kwalifikacja wojskowa może mieć miejsce w późniejszym okresie życia. Dotyczy to osób, które na przykład nabyły polskie obywatelstwo. Kobiety, z kolei, przechodzą kwalifikację wojskową, wyłącznie w przypadku gdy posiadają kwalifikacje pożądane z perspektywy wojska. Chodzi tu przede wszystkim o kobiety wykonujące zawody medyczne. Kwalifikacja w tych przypadkach jest przeprowadzana w trakcie studiów.

Rezerwa pasywna

Rezerwa dzieli się na:

• rezerwę aktywną oraz,
• rezerwę pasywną.

Osoby, które przeszły przez kwalifikacje wojskową są obecnie automatycznie przenoszone do rezerwy pasywnej.

Do rezerwy aktywnej należą rezerwiści, którzy deklarują chęć odbywania cyklicznych ćwiczeń wojskowych. Do rezerwy pasywnej należą wszyscy pozostali rezerwiści, którzy nie zgłosili się z własnej woli do odbywania ćwiczeń wojskowych.

Wyłączenie od służby wojskowej w 2026 r. z urzędu

Szef Wojskowego Centrum Rekrutacji wyłącza od służby wojskowej z urzędu następujące kategorie osób:

• posłów,
• senatorów,
• radnych,
• osoby zajmujące kierownicze stanowiska państwowe,
• osoby zajmujące stanowiska organów administracji publicznej,
• osoby, które ze względu na posiadane kwalifikacje lub zajmowane stanowiska są niezbędne dla zapewnienia obrony lub bezpieczeństwa państwa.

Wyłączenie to dotyczy służby wojskowej pełnionej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Sama czynność wyłączenia może zostać jednak dokonana w czasie pokoju. Warto odnotować, że w odniesieniu do wyżej wymienionych kategorii osób wyłączenie następuje tylko z inicjatywy Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji. Podstawę wyłączenia z urzędu stanowi imienny wykaz osób przekazany właściwy organ administracji, przedsiębiorcę tudzież pracodawcę.

Przykład

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji przesłał właściwym Szefom Wojskowych Centrów Rekrutacji imienny wykaz osób zajmujących kierownicze stanowiska w ramach Ministerstwa, jak również osób, które ze względu na zajmowane stanowiska są niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa państwa. Na wykazie znajdowali się zarówno sam Minister, wszyscy sekretarze stanu oraz grono osób wykonujących kluczowe zadania z zakresu cyberbezpieczeństwa państwa polskiego. Po otrzymaniu wykazu Szefowie Wojskowych Centrów Rekrutacji z urzędu wydali w stosunku do wyżej wymienionych osób decyzję o wyłączeniu ich od obowiązku służby wojskowej w czasie mobilizacji i wojny.

Wyłączenie od służby wojskowej w 2026 r. na wniosek

Szef Wojskowego Centrum Rekrutacji posiada też prawo do wyłączenia od służby wojskowej na wniosek zainteresowanej osoby lub podmiotu. Uprawnienie to dotyczy osób, których powołanie do służby wojskowej groziłoby zaprzestaniem lub poważnym zakłóceniem:

• pracy urzędu państwowego lub samorządowego albo,
• działalności gospodarczej przedsiębiorcy niezbędnej dla zapewnienia obrony lub bezpieczeństwa państwa.

Procedurę wyłączenia od służby wojskowej wszczyna kierownik urzędu, w przypadku osób których powołanie groziłoby zaprzestaniem lub poważnym zakłóceniem pracy urzędu państwowego lub samorządowego. Z kolei, w przypadku groźby zaprzestania lub poważnego zakłócenia działalności gospodarczej przedsiębiorcy niezbędnej dla zapewnienia obrony lub bezpieczeństwa państwa wniosek składa on sam.

Oczywiście, w każdym przypadku, wnioskodawca winien należycie udokumentować i uargumentować wniosek. W przypadku jego akceptacji Szef WCR wydaje pozytywną decyzję i zamieszcza w ewidencji wojskowej stosowną informację o wyłączeniu. Warto również odnotować, że wydanie decyzji o wyłączeniu od służby wojskowej skutkuje również brakiem możliwości nadania przydziału mobilizacyjnego. Analogicznie jak w przypadku wyłączenia z urzędu zwolnienie od służby wojskowej obejmuje okres mobilizacji i wojny. Samej czynności wyłączenia Szef WCR dokonuje również w czasie pokoju.

Przykład

Spółka osobowa prowadzi działalność gospodarczą polegającą na produkcji podzespołów dla systemów uzbrojenia kluczowych dla wojska. Co istotne, spółka zawarła wieloletnie kontrakty z wykonawcą głównym wspomnianych wcześniej systemów uzbrojenia. W rezultacie powołanie do służby wojskowej wspólników w razie mobilizacji i wojny groziłoby zaprzestaniem lub poważnym zakłóceniem działalności przedsiębiorstwa. Zasadnym jest zatem wszczęcie procedury zmierzającej do wyłączenia wszystkich wspólników od służby wojskowej.

Odwołanie od decyzji Szefa WCR

Odmowa dokonania wyłączenia na wniosek lub jego uchylenie w czasie pokoju stanowi decyzję administracyjną. W rezultacie wnioskodawcy służy odwołanie do organu II instancji, tj. Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji. Wnioskodawca ma 14 dni na złożenie odwołania.

Zdarza się, że organ odmawia wydania pozytywnej decyzji nawet, jeżeli wniosek lub odwołanie wnioskodawcy jest uzasadnione. Dotyczy to sytuacji, w których istnieje potrzeba uzupełnienia Sił Zbrojnych stanem osobowym, a w ewidencji wojskowej nie występują zasoby odpowiednich osób, którym można nadać przydział mobilizacyjny lub pracowniczy przydział mobilizacyjny.

Skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego

Wnioskodawca ma prawo zaskarżyć ostateczną negatywną decyzję organu II instancji. W przypadku złożenia skargi administracyjnej organ administracji przekazuje sprawę do rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Termin do złożenia skargi wynosi 30 dni od dnia otrzymania ostatecznej decyzji. W razie negatywnego orzeczenia WSA w Warszawie istnieje również możliwość złożenia skargi kasacyjnej. Skarga jest rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie.

Wyłącznie od służby wojskowej w 2026 r. a zmiana kategorii

Warto też pamiętać, że czym innym jest wyłączenie od służby wojskowej, a czym innym zmiana kategorii wojskowej. Ta ostatnia procedura jest skierowana do osób z poważnymi problemami zdrowotnymi. Jeżeli problemy te wpływają negatywnie na zdolność do pełnienia służby wojskowej, to wskazanym jest wszczęcie procedury zmiany kategorii wojskowej. Rezultatem tej procedury może być bowiem przyznanie kategorii wojskowej zwalniającej z obowiązku służby wojskowej w czasie pokoju, a nawet w czasie wojny. Więcej o zmianie kategorii wojskowej przeczytasz tutaj

Doświadczenie Kancelarii

Prawo wojskowe jest główną specjalizacją Kancelarii. Radca prawny Maciej Mierecki posiada wieloletnie doświadczenie w doradztwie prawnym oraz reprezentowaniu klientów zwłaszcza w sprawach z zakresu prawa wojskowego.

Kancelaria świadczy usługi prawne zarówno stacjonarnie, jak i zdalnie (z wykorzystaniem nowoczesnych technologii). Dzięki temu Kancelaria w sposób sprawny i bezproblemowy świadczy pomoc prawną klientom z terenu całej Polski.

Kancelaria Kraków – wyłączenie od służby wojskowej

Kancelaria Radcy Prawnego Maciej Mierecki udziela pomocy prawnej osobom, które interesuje wyłączenie od służby wojskowej w 2026 r. Radca prawny Maciej Mierecki udziela pomocy prawnej klientom z terenu całej Polski, również zdalnie. Osoby zainteresowane usługami kancelarii zachęcamy do umówienia się na poradę prawną dzwoniąc pod numer +48 794-391-423 (telefon czynny od poniedziałku do piątku w godzinach 8.00-17.00). Istnieje możliwość umówienia porady prawnej telefonicznej i on-line (Microsoft Teams). Dane kontaktowe znajdą Państwo w zakładce “Kontakt” oraz w stopce strony internetowej.