Odszkodowanie za mobbing w pracy

Mobbing w pracy to niestety powszechny problem. Jak pokazują najnowsze badania Polacy co raz stają się obiektem zachowań wypełniających znamiona mobbingu. Dlatego też pracownicy powinni pamiętać, że mobbing jest prawnie niedopuszczalny. Kodeks pracy zobowiązuje również pracodawcę do przeciwdziałania mobbingowi. Co więcej, pracownikowi przysługuje odszkodowanie za mobbing w pracy.

Czym jest mobbing, jakie roszczenia przysługują i ile można zyskać? Poniżej znajdziesz odpowiedzi na te i inne pytania.

Czym jest mobbing w pracy?

Mobbing polega na nękaniu lub zastraszaniu pracownika. Co istotne, działanie to musi:

• być uporczywe i długotrwałe,
• wywoływać u pracownika zaniżoną ocenę przydatności zawodowej,
• powodować lub mieć na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników.

Trzeba pamiętać, że cechą mobbingu jest uporczywe i długotrwałe nękanie lub zastraszanie pracownika. Działania te powinny się zatem powtarzać i trwać przez dłuższy okres czasu.

Kto może być mobberem?

Choć najczęściej mobberem jest przełożony, ofiara może doświadczyć mobbingu ze strony innych osób w miejscu pracy. Za mobbing uznaje się działania:

• przełożonego wobec podwładnego,
• współpracowników wobec innej osoby w zespole (mobbing poziomy),
• a nawet podwładnego wobec przełożonego (mobbing wertykalny).

Przykłady mobbingu w pracy

Nie ma jednego powtarzalnego schematu dla mobbingu. Mobbing przybiera różne formy. Z mobbingiem w pracy będziemy mieli do czynienia przykładowo w przypadku poniższych zdarzeń:

• Publiczne krytykowanie, obrażanie i poniżanie, zwłaszcza w obecności innych pracowników.
• Rozsiewanie nieprawdziwych informacji o pracowniku, które mają na celu podważyć jego autorytet.
• Wydawanie absurdalnych, niewykonalnych poleceń lub pozbawianie pracownika wszelkich zadań.
• Izolowanie pracownika, np. poprzez przeniesienie go na odosobnione stanowisko, wykluczanie z zebrań i spotkań zespołowych.
• Przemoc fizyczna lub grożenie zwolnieniem, obniżeniem pensji.
• Agresja pasywna, jak ignorowanie prośby, unikanie kontaktu wzrokowego czy pomijanie pracownika przy ważnych projektach.

Kluczowe jest ustalenie intensywności i długotrwałości nagannych zachowań, ponieważ incydentalne ośmieszenie pracownika nie będzie co do zasady nosić znamion mobbingu.

Skutki znęcania się w pracy dla zdrowia pracownika

Doświadczenie mobbingu często prowadzi do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Ofiary mogą cierpieć na silny stres, depresję, stany lękowe, a nawet zaburzenia lękowe. Fizyczne objawy mogą obejmować bezsenność, bóle głowy, problemy żołądkowe, czy osłabienie układu odpornościowego. Prawnie, rozstrój zdrowia jest kluczowym elementem w sprawie o odszkodowanie, ponieważ to on stanowi podstawę do zadośćuczynienia za doznane krzywdy.

Co może zrobić ofiara mobbingu?

Ofiara mobbingu może wybrać sposób dochodzenia swoich praw. Jeżeli w firmie obowiązują procedury antymobbingowe, to możliwe jest skorzystanie z nich oraz zażądanie na etapie przedsądowym odpowiedniej rekompensaty finansowej.

Drugim możliwym rozwiązaniem jest wypowiedzenie umowy o pracę. Zgodnie bowiem z przepisami kodeksu pracy pracownik może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia, gdy pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszanie podstawowych obowiązków wobec pracownika. Jednym z podstawowych obowiązków pracodawcy jest dbanie o godność pracownika. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że naruszenie tego zakazu stanowi ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków wobec pracownika.

Odszkodowanie za mobbing w pracy

Pracownik, który doświadczył mobbingu może wystąpić wobec pracodawcy z roszczeniami pieniężnymi. Pracownik może żądać od pracodawcy zapłaty odszkodowania jeżeli mobbing wywołał u niego rozstrój zdrowia. Kompensata ta obejmuje naprawienie zarówno majątkowych, jak i niemajątkowych szkód. Pokrywać może zatem koszty leczenia, ale również stanowić zadośćuczynienie za krzywdę.

Wysokość odszkodowania za mobbing

Wysokość odszkodowania nie jest z góry określona i zależy od indywidualnych okoliczności sprawy. Sąd bierze pod uwagę:

• stopień rozstroju zdrowia ofiary (udokumentowany przez lekarzy),
• okres i nasilenie działań mobbingowych,
• konsekwencje mobbingu dla życia prywatnego i zawodowego poszkodowanego.

W praktyce orzecznictwo sądowe pokazuje, że kwoty odszkodowania za mobbing wynoszą od kilku do nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych, a w skrajnych przypadkach – znacznie więcej.

Inne roszczenia pracownika

Jeżeli pracownik wypowiedział umowę o pracę, to przysługuje mu również prawo żądania:

• odszkodowania w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia oraz,
• odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę, ustalane na podstawie odrębnych przepisów.

Wszystkie wymienione roszczenia są niezależne i mogą być kumulowane w zależności o okoliczności sprawy.

Kto odpowiada za mobbing?

Pracodawca odpowiada zarówno za czynne znęcanie się psychiczne nad pracownikami, jak i za niewywiązanie się z obowiązku przeciwdziałania występowaniu terroru psychicznego w pracy.

Z roszczeniami wobec pracodawcy można zatem wystąpić bez względu na to, czy bezpośrednim sprawcą jest przełożony, współpracownik, czy podwładny.

Kancelaria Kraków – wsparcie w sprawach o mobbing

Kancelaria Radcy Prawnego reprezentuje klientów w sprawach o mobbing. Radca prawny Maciej Mierecki oferuje w szczególności:

• reprezentację w negocjacjach z pracodawcą na etapie przedsądowym,
• reprezentację w postępowaniu sądowym o odszkodowanie za mobbing w pracy.

Osoby zainteresowane usługami kancelarii zachęcam do kontaktu telefonicznego lub poprzez formularz elektroniczny. Istnieje możliwość umówienia konsultacji telefonicznych, za pośrednictwem komunikatora Microsoft Teams oraz spotkania osobistego. Dane kontaktowe oraz formularz elektroniczny znajdą Państwo w zakładce “Kontakt”.